{"id":11019,"date":"2022-10-28T21:14:59","date_gmt":"2022-10-28T21:14:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/?p=11019"},"modified":"2023-05-30T18:58:32","modified_gmt":"2023-05-30T18:58:32","slug":"descobrir-os-fojos-do-lobo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/","title":{"rendered":"Descubre Fojos do Lobo"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"11019\" class=\"elementor elementor-11019\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-e574f51 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"e574f51\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-6f69a95\" data-id=\"6f69a95\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7666f86 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"7666f86\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">DESCUBRE LOS LOBOS DEL LOBO<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-b3e24a4 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"b3e24a4\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-12ed21d\" data-id=\"12ed21d\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46a700a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"46a700a\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-weight: 400;\">El patrimonio cultural asociado al lobo es un recurso importante para el desarrollo del turismo \u201clobo\u201d. Prestando especial atenci\u00f3n al patrimonio material, existen varios tipos de edificaciones asociadas a la actividad pastoril y la protecci\u00f3n del ganado que, a pesar de su desuso, tienen un gran potencial educativo y recreativo.&nbsp;<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_18315\" aria-describedby=\"caption-attachment-18315\" style=\"width: 1080px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-18315 size-full\" src=\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1.jpg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"809\" srcset=\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1.jpg 1080w, https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1-1024x767.jpg 1024w, https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1-768x575.jpg 768w, https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1-600x449.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-18315\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #808080;\">Fojo do lobo de Fafi\u00e3o \u2013 Montalegre. Foto: Julio Marqu\u00e9s<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">La enorme diversidad de corrales y abrigos pastoriles presentes a lo largo del pa\u00eds para confinar el ganado y facilitar su vigilancia por parte del pastor (principalmente de noche) son un buen ejemplo. Sin embargo, por su monumentalidad destacan las trampas de piedra, conocidas gen\u00e9ricamente como \u201cfojos do wolf\u201d en Portugal, pero con una gran variedad de denominaciones en Espa\u00f1a.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">En funci\u00f3n de sus caracter\u00edsticas, es posible distinguir tres tipos principales:&nbsp;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Fojo simple, que consiste en un profundo hoyo en el suelo, muchas veces pavimentado con piedras, semejante a un pozo donde se tomaba al lobo durante una monta o se le atra\u00eda poniendo en su interior carnada viva o muerta;&nbsp;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Fojo de cabrita, que consiste en un recinto rodeado por un muro de piedra de unos dos metros de altura en el interior, pero de f\u00e1cil acceso desde el exterior, donde el lobo es atra\u00eddo por un cebo vivo (colocado en el interior), normalmente una cabra u oveja. El remate del muro se compone generalmente de losas adelantadas hacia el interior (capeas) formando un borde que imped\u00eda que el lobo saltara el muro y escapara del recinto;&nbsp;&nbsp;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Fojo de paredes convergentes, formado por dos largos muros (que pueden tener m\u00e1s de un kil\u00f3metro de largo), que confluyen en un pozo donde se persigui\u00f3 al lobo durante una incursi\u00f3n que reuni\u00f3 a los habitantes de varios pueblos cercanos. Se conocen variantes que consisten en cuatro paredes y dos pozos extremos.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Los fojos de lobo, en particular los de cabra y los de paredes convergentes, reflejan un grado de especializaci\u00f3n t\u00e9cnica y operativa en la caza del lobo en la Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica sin parang\u00f3n en el mundo. Actualmente, a nivel ib\u00e9rico, est\u00e1n inventariados 150 fogones de varios tipos. Los lugares donde se construyeron estas estructuras coinciden con los principales sistemas monta\u00f1osos del norte de la Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica, en particular en la regi\u00f3n fronteriza de la Serra da Peneda y la Serra do Ger\u00eas.<\/span><\/p>\n<p><strong>Fojos en la Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica <\/strong><span style=\"font-weight: 400; font-size: 9pt;\">Fuente: Torrente et al. (2014)<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-13059 lazyload\" data-src=\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/distribucion-okFinal.png\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"379\" data-srcset=\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/distribucion-okFinal.png 1257w, https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/distribucion-okFinal-300x142.png 300w, https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/distribucion-okFinal-1024x486.png 1024w, https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/distribucion-okFinal-768x364.png 768w, https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/distribucion-okFinal-600x284.png 600w\" data-sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 800px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 800\/379;\" \/><\/p>\n<div>\n<div>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-16674 lazyload\" data-src=\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/P.png\" alt=\"\" width=\"25\" height=\"25\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 25px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 25\/25;\"> \u2013 cocina sencilla&nbsp; &nbsp;<img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-16673 lazyload\" data-src=\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/C.png\" alt=\"\" width=\"25\" height=\"25\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 25px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 25\/25;\"> \u2013 Estufa de cabra&nbsp; &nbsp;<img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-16675 lazyload\" data-src=\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/V.png\" alt=\"\" width=\"25\" height=\"25\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 25px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 25\/25;\"> \u2013 Hueco de paredes convergentes<\/p>\n<\/div>\n<div>Los fojos do wolf tienen un origen antiguo, atestiguado por la referencia al top\u00f3nimo \u201cfojo lobal\u201d en varios documentos del siglo XI, tanto en Portugal como en Espa\u00f1a. Durante siglos fueron uno de los principales medios para controlar el n\u00famero de lobos, con un uso generalizado hasta finales del siglo XIX. En Portugal, las \u00faltimas capturas de lobos utilizando estas estructuras se produjeron en la d\u00e9cada de 1970.<\/div>\n<\/div>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Votados para ser abandonados, la mayor\u00eda de los fojos, particularmente los de tipolog\u00eda simple, se encuentran en mal estado de conservaci\u00f3n, debido a su deliberado aterramiento, saqueo de piedras, apertura de caminos de terracer\u00eda (strad\u00f5es) y acciones de reforestaci\u00f3n. Sin embargo, hay algunos de estos monumentos que se han consolidado y recuperado en Portugal, siendo f\u00e1cilmente visitables y convirti\u00e9ndose en un excelente ejemplo de la valorizaci\u00f3n tur\u00edstica del rico patrimonio cultural asociado al lobo.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-61e608e elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"61e608e\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-0fe42aa\" data-id=\"0fe42aa\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3aaf9a elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"c3aaf9a\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<strong>Mapa de Fojos Visitables<\/strong>\n<br>\n<div class=\"leaflet-map WPLeafletMap\" style=\"height:700px; width:100%;\"><\/div><script>\nwindow.WPLeafletMapPlugin = window.WPLeafletMapPlugin || [];\nwindow.WPLeafletMapPlugin.push(function WPLeafletMapShortcode() {\/*<script>*\/\nvar baseUrl = 'http:\/\/mt0.google.com\/vt\/lyrs=s,h&x={x}&y={y}&z={z}';\nvar base = (!baseUrl && window.MQ) ? \n    window.MQ.mapLayer() : L.tileLayer(baseUrl, \n        L.Util.extend({}, {\n            detectRetina: 1,\n            minZoom: 0,\n            maxZoom: 20,\n        }, \n        {\"subdomains\":\"abc\",\"noWrap\":false}        )\n    );\n    var options = L.Util.extend({}, {\n        layers: [base],\n        attributionControl: false\n    }, \n    {\"zoomControl\":true,\"scrollWheelZoom\":false,\"doubleClickZoom\":true,\"fitBounds\":true,\"minZoom\":0,\"maxZoom\":20,\"attribution\":\"Thanks To GoogleMaps\"}, \n    {});\nwindow.WPLeafletMapPlugin.createMap(options).setView([44.67,-63.61],12);});<\/script>\n\n<script>\nwindow.WPLeafletMapPlugin = window.WPLeafletMapPlugin || [];\nwindow.WPLeafletMapPlugin.push(function WPLeafletjsonShortcode() {\/*<script>*\/\nvar src = 'https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/lobokml\/fojos_visitaveis.json?2221';\nvar default_style = {};\nvar rewrite_keys = {\n    stroke : 'color',\n    'stroke-width' : 'weight',\n    'stroke-opacity' : 'opacity',\n    fill : 'fillColor',\n    'fill-opacity' : 'fillOpacity',\n};\n\/\/ htmlspecialchars converts & to \"&amp;\"; maybe unnecessarily, and maybe 3x\nvar ampersandRegex = \/&(?:amp;){1,3}\/g\nvar layer = L.ajaxGeoJson(src.replace(ampersandRegex, '&'), {\n    type: 'json',\n    style : layerStyle,\n    onEachFeature : onEachFeature,\n    pointToLayer: pointToLayer\n});\nvar fitbounds = 0;\nvar circleMarker = 0;\nvar popup_text = window.WPLeafletMapPlugin.unescape(\"&lt;div class=&quot;container-popup-li&quot; data-slider={isSlider}&gt;&lt;input type=&quot;hidden&quot; id=&quot;li-slider-images&quot; value=&quot;{image}&quot;&gt;&lt;input type=&quot;hidden&quot; id=&quot;li-slider-desc&quot; value=&quot;{description}&quot;&gt;&lt;div class=&quot;popup-alcateia&quot;&gt;&lt;span class=&quot;alcateia-title&quot;&gt;{name}&lt;\/span&gt;&lt;div class=&quot;img-slider-container&quot;\/&gt;&lt;span class=&quot;alcateia-notas&quot;&gt;{description}&lt;\/span&gt;&lt;\/div&gt;&lt;a target=_blank style=&quot;text-align:center&quot;  href=&quot;https:\/\/www.google.com\/maps\/dir\/?api=1&amp;destination={coordinates}&quot;&gt;Direc\u00e7oes&lt;\/a&gt;&lt;br&gt;\t&lt;\/div&gt;\");\nvar popup_property = \"\";\nvar group = window.WPLeafletMapPlugin.getCurrentGroup();\nvar markerOptions = window.WPLeafletMapPlugin.getIconOptions({\"iconUrl\":\"https:\\\/\\\/www.loboiberico.pt\\\/wp-content\\\/uploads\\\/lobokml\\\/marker.png\",\"popupAnchor\":\"15,20\"});\nlayer.addTo( group );\nwindow.WPLeafletMapPlugin.geojsons.push( layer );\nif (fitbounds) {\n    layer.on('ready', function () {\n        this.map.fitBounds( this.getBounds() );\n    });\n}\nfunction layerStyle (feature) {\n    var props = feature.properties || {};\n    var style = {};\n    function camelFun (_, first_letter) {\n        return first_letter.toUpperCase();\n    };\n    for (var key in props) {\n        if (key.match('-')) {\n            var camelcase = key.replace(\/-(\\w)\/, camelFun);\n            style[ camelcase ] = props[ key ];\n        }\n        \/\/ rewrite style keys from geojson.io\n        if (rewrite_keys[ key ]) {\n            style[ rewrite_keys[ key ] ] = props[ key ];\n        }\n    }\n    return L.Util.extend(style, default_style);\n}\nfunction onEachFeature (feature, layer) {\n    var props = feature.properties || {};\n    var text;\n    if (0) {\n        text = window.WPLeafletMapPlugin.propsToTable(props);\n    } else {\n\t\t\n        text = popup_property\n            ? props[ popup_property ]\n            : window.WPLeafletMapPlugin.template(\n                popup_text, \n                feature.properties\n            );\n    }\n    if (text) {\n        layer.bindPopup(text).on(\"popupopen\", function(event){\n\t\t\t\ngenerateGallery(event.popup._source._popup._content);\n   var px = event.target._map.project(event.target._popup._latlng); \/\/ find the pixel location on the map where the popup anchor is\n    px.y -= event.target._popup._container.clientHeight\/2; \/\/ find the height of the popup container, divide by 2, subtract from the Y axis of marker location\n    event.target._map.panTo(event.target._map.unproject(px),{animate: true}); \/\/ pan to new center\n  console.log(event.popup._contentNode.getElementsByTagName('img')[0]);\n\n});\n   layer.bindPopup(text).on(\"popupclose\", function(event){\nvar elementExists = document.getElementsByClassName(\"img-slider-container\")[0];\nif(elementExists){document.getElementsByClassName(\"img-slider-container\")[0].remove();\nconsole.log(document.getElementsByClassName(\"img-slider-container\"));}\n\n});\n    }\n}\nfunction pointToLayer (feature, latlng) {\n\tvar props = feature.properties || {};\n    if (circleMarker) {\n        return L.circleMarker(latlng);\n    } else\n\tif(props.iconUrl != undefined){\n\t\t var iconCustom = L.icon({\n          iconUrl:      props.iconUrl,\n\t\t  popupAnchor: props.popupAnchor,\n          iconAnchor: props. iconAnchor\n\t\t });\n\t\treturn L.marker(latlng,  {icon: iconCustom});\n\t}else{    \n\t\n\treturn L.marker(latlng, markerOptions);\n\t}\n\n}});<\/script>\n\n<script>window.WPLeafletMapPlugin=window.WPLeafletMapPlugin||[];window.WPLeafletMapPlugin.push(function(){var map=window.WPLeafletMapPlugin.getCurrentMap();var fsControl=new L.Control.FullScreen();map.addControl(fsControl);});<\/script>\n\n<br>\n<div id=\"modal\" class=\"modal\">\n\t<span id=\"modal-close\" class=\"modal-close\">\u00d7<\/span><img id=\"modal-content\" class=\"modal-content\"><div id=\"modal-caption\" class=\"modal-caption\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-d5e42b6 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"d5e42b6\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5538ffe\" data-id=\"5538ffe\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6f637a0 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"6f637a0\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-8ef9773 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"8ef9773\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-65d5875\" data-id=\"65d5875\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e062a00 credits-li-article elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e062a00\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\nFotos:\n<h6><span style=\"font-weight: 400;\">\nAyuntamiento de Pinhel, Francisco \u00c1lvares, Jo\u00e3o Fraz\u00e3o, Luis Borges, Nuno Guimar\u00e3es, Pedro Primavera.<\/span><\/h6>\n\nFuentes\n<h6><span style=\"font-weight: 400;\">\n\u00c1lvares (2022) Cuando el lobo desciende al pueblo: dimensi\u00f3n cultural de un depredador entre las comunidades rurales ib\u00e9ricas. En: Sim\u00f5es &amp; Guimar\u00e3es (Editores). Animales vivos. Prensa de la Universidad de Coimbra.\n<br>\n\u00c1lvares et al. (2000) Los fojos de lobos en la Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica. Su inventario, caracterizaci\u00f3n y conservaci\u00f3n. Galemys 12 (NE), 57-78. \u00c1lvares et al. (2011) Dimensi\u00f3n cultural de los lobos en la Pen\u00ednsula Ib\u00e9rica: Implicaciones de la etnozoolog\u00eda en la biolog\u00eda de la conservaci\u00f3n. Revista Europea de Investigaci\u00f3n en Ciencias Sociales 24(3), 213-231. \n<br>\n\u00c1lvares et al. (2019) Manual sobre la convivencia con el lobo. PUEBLO\/CIBIO\/Municipio de Paredes de Coura. \n<br>\nP\u00e9rez L\u00f3pez (2010) Os Foxos do wolf: la caza del lobo en la cultura popular. Editorial Canela. \n<br>\nTorrent et al. (2014) Pi\u00e8ges historiques contre les loups et autres animaux sauvages dans la P\u00e9ninsule Iberique. En: Moriceau (Editor). Vivre avec le loup? 3000 a\u00f1os de conflicto. Editorial Tallandier.\n<\/span><\/h6>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-71ca010 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"71ca010\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-eec8384\" data-id=\"eec8384\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a1b075d elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"a1b075d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DESCUBRE LAS PIES DEL LOBO El patrimonio cultural asociado al lobo constituye un recurso importante para el desarrollo del turismo \u201clobero\u201d. Prestando especial atenci\u00f3n al patrimonio material, existen varios tipos de edificaciones asociadas a la actividad pastoril y a la protecci\u00f3n del ganado que, a pesar de su desuso, tienen un gran potencial educativo y l\u00fadico. El enorme\u2026 <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/\" class=\"more-link\">Leer m\u00e1s<span class=\"screen-reader-text\"> \u00abDescubre los Fojos del Lobo\u00bb<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[115],"tags":[],"class_list":["post-11019","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lobo-iberico"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Descobrir os Fojos do lobo - Plataforma Lobo-ib\u00e9rico em Portugal<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Descobrir os Fojos do lobo - Plataforma Lobo-ib\u00e9rico em Portugal\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"DESCOBRIR OS FOJOS DO LOBO O patrim\u00f3nio cultural associado ao lobo constitui um importante recurso para o desenvolvimento do turismo \u201clobeiro\u201d.&nbsp; Atentando especificamente para o patrim\u00f3nio material, existem v\u00e1rios tipos de edifica\u00e7\u00f5es associadas \u00e0 atividade pastoril e \u00e0 prote\u00e7\u00e3o do gado que, apesar do seu desuso, t\u00eam um grande potencial educativo e recreativo.&nbsp; A enorme &hellip; Leer m\u00e1s \u00abDescobrir os Fojos do lobo\u00bb\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Plataforma Lobo-ib\u00e9rico em Portugal\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/loboiberico.pt\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-10-28T21:14:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-30T18:58:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"canisadmin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@loboibericopt\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@loboibericopt\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"canisadmin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/\"},\"author\":{\"name\":\"canisadmin\",\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#\/schema\/person\/6a389c12f13b6a78db58581968566241\"},\"headline\":\"Descobrir os Fojos do lobo\",\"datePublished\":\"2022-10-28T21:14:59+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-30T18:58:32+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/\"},\"wordCount\":844,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1.jpg\",\"articleSection\":[\"O lobo-ib\u00e9rico\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/\",\"url\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/\",\"name\":\"Descobrir os Fojos do lobo - Plataforma Lobo-ib\u00e9rico em Portugal\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1.jpg\",\"datePublished\":\"2022-10-28T21:14:59+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-30T18:58:32+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"In\u00edcio\",\"item\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Descobrir os Fojos do lobo\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/\",\"name\":\"Plataforma loboiberico.pt\",\"description\":\"Esta plataforma disponibiliza informa\u00e7\u00e3o atualizada sobre o lobo em Portugal e d\u00e1 a todos a possibilidade de contribuir de forma ativa para a conserva\u00e7\u00e3o desta esp\u00e9cie amea\u00e7ada.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#organization\"},\"alternateName\":\"Plataforma loboiberico.pt\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#organization\",\"name\":\"Plataforma loboiberico.pt\",\"url\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/aIIpggZO_400x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/aIIpggZO_400x400-1.jpg\",\"width\":368,\"height\":368,\"caption\":\"Plataforma loboiberico.pt\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/loboiberico.pt\",\"https:\/\/x.com\/loboibericopt\",\"https:\/\/www.instagram.com\/loboiberico.pt\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#\/schema\/person\/6a389c12f13b6a78db58581968566241\",\"name\":\"canisadmin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/dfb795363e7c883e25659d07c51a6aa3eeafe340cb21444740dcba191d3e210e?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/dfb795363e7c883e25659d07c51a6aa3eeafe340cb21444740dcba191d3e210e?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"canisadmin\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/loboiberico.pt\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Descubre las trampas para lobos: plataforma para el lobo ib\u00e9rico en Portugal.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Descobrir os Fojos do lobo - Plataforma Lobo-ib\u00e9rico em Portugal","og_description":"DESCOBRIR OS FOJOS DO LOBO O patrim\u00f3nio cultural associado ao lobo constitui um importante recurso para o desenvolvimento do turismo \u201clobeiro\u201d.&nbsp; Atentando especificamente para o patrim\u00f3nio material, existem v\u00e1rios tipos de edifica\u00e7\u00f5es associadas \u00e0 atividade pastoril e \u00e0 prote\u00e7\u00e3o do gado que, apesar do seu desuso, t\u00eam um grande potencial educativo e recreativo.&nbsp; A enorme &hellip; Leer m\u00e1s \u00abDescobrir os Fojos do lobo\u00bb","og_url":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/","og_site_name":"Plataforma Lobo-ib\u00e9rico em Portugal","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/loboiberico.pt","article_published_time":"2022-10-28T21:14:59+00:00","article_modified_time":"2023-05-30T18:58:32+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"canisadmin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@loboibericopt","twitter_site":"@loboibericopt","twitter_misc":{"Escrito por":"canisadmin","Tiempo de lectura":"4 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/"},"author":{"name":"canisadmin","@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#\/schema\/person\/6a389c12f13b6a78db58581968566241"},"headline":"Descobrir os Fojos do lobo","datePublished":"2022-10-28T21:14:59+00:00","dateModified":"2023-05-30T18:58:32+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/"},"wordCount":844,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1.jpg","articleSection":["O lobo-ib\u00e9rico"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/","url":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/","name":"Descubre las trampas para lobos: plataforma para el lobo ib\u00e9rico en Portugal.","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1.jpg","datePublished":"2022-10-28T21:14:59+00:00","dateModified":"2023-05-30T18:58:32+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/FB_IMG_1685350740491-1.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/lobo-iberico\/descobrir-os-fojos-do-lobo\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"In\u00edcio","item":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Descobrir os Fojos do lobo"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#website","url":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/","name":"Plataforma loboiberico.pt","description":"Esta plataforma proporciona informaci\u00f3n actualizada sobre el lobo en Portugal y brinda a todos la oportunidad de contribuir activamente a la conservaci\u00f3n de esta especie en peligro de extinci\u00f3n.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#organization"},"alternateName":"Plataforma loboiberico.pt","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#organization","name":"Plataforma loboiberico.pt","url":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/aIIpggZO_400x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/aIIpggZO_400x400-1.jpg","width":368,"height":368,"caption":"Plataforma loboiberico.pt"},"image":{"@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/loboiberico.pt","https:\/\/x.com\/loboibericopt","https:\/\/www.instagram.com\/loboiberico.pt"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#\/schema\/person\/6a389c12f13b6a78db58581968566241","name":"canisadmin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/dfb795363e7c883e25659d07c51a6aa3eeafe340cb21444740dcba191d3e210e?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/dfb795363e7c883e25659d07c51a6aa3eeafe340cb21444740dcba191d3e210e?s=96&d=mm&r=g","caption":"canisadmin"},"sameAs":["http:\/\/loboiberico.pt"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11019","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11019"}],"version-history":[{"count":281,"href":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11019\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19260,"href":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11019\/revisions\/19260"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11019"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11019"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.loboiberico.pt\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11019"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}